Temas etmek
Hukuk büronuz TURGERLEGAL.
adres
Kurfürstendamm 195
10707 Berlin
10707 Berlin
Açılış saatleri
Pazartesi - Cuma 10:00 - 17:00
TURGERLEGAL - Uzmanlık. Güvenilirlik. Özveri
Hissedarlar için halefiyet planlaması: Şirket ana sözleşmesinin ve vasiyetnamenin koordinasyonu
Şirketler hukuku alanında uzmanlık makalesi
Hissedarlar için halefiyet planlaması: sözleşme ve vasiyetname
Bir şirkette hisseleriniz var ve vasiyetinizde gerekli düzenlemeleri zaten yaptınız; ancak yine de miras planınız başarısız olabilir. Şirket hisselerinde, hisselerinizin kaderini öncelikle vasiyetiniz değil, şirket ana sözleşmesi belirler. Bu iki düzenleme birbiriyle çelişirse, vasiyetiniz o noktada geçersiz hale gelir.
Şirket esas sözleşmesindeki miras hükümleri, vasiyetname hükümlerine göre önceliklidir. Bu ilkenin göz ardı edilmesi, istenmeyen yeni hissedarlar, yüksek tazminat talepleri, miras anlaşmazlıkları veya hatta yönetimde tıkanıklık gibi durumlar yoluyla şirketi tehlikeye atar. Ayrıca, zorunlu miras payı talepleri ve vergi sonuçları, şirketin mali istikrarını hızla tehdit edebilir.
Bu makale, işletme devrinde ana sözleşme ve vasiyetname arasındaki etkileşimi açıklamakta, çeşitli devir maddelerini sunmakta ve fikirlerinizin hayata geçirilmesi için her iki düzenleme düzeyini nasıl koordine edeceğinizi göstermektedir.
Şirket ana sözleşmesi ve vasiyetnamesinin neden uyumlu olması gerektiği
Hissedarlar için miras planlamasının en büyük zayıflığı, miras hukuku ve şirket hukuku düzenlemelerini birbirinden ayrı ele almaktır. Miras hukuku varlıklarınızın kime miras kalacağını belirlerken, şirket hukuku bir şirket hissesinin bir mirasçıya geçebileceği koşulları belirler. Çelişen düzenlemeler söz konusu olduğunda, şirket hukuku geçerlidir: Şirket esas sözleşmesinin hükümleri, farklı vasiyetname hükümlerine göre öncelik taşır.
Sorun, somut bir örnekle açıklanabilir. Vasiyetinizde kızınızı şirket hissenizin mirasçısı olarak belirtirseniz, ancak şirket sözleşmesi hissenin bir hissedarın ölümünden sonra kalan hissedarlara geçeceğini öngörüyorsa, kızınız hisseyi alamaz. Sadece parasal bir tazminata hak kazanır, hissedarlık statüsünü ise kaybeder. Bu açıdan vasiyetname hükmü geçersizdir.
Bu nedenle, herhangi bir miras planlamasının ilk adımı, her iki kural setini karşılaştırmak ve tutarsızlıkları incelemektir. Şirket ana sözleşmesi ve vasiyetname uyumlu olduğunda, mirasla ilgili isteklerinizin gerçekten gerçeğe dönüşmesi sağlanabilir.
Halefiyet planınızın geçerliliğini varsaymadan önce, her iki belgeyi de bir avukat tarafından birlikte incelettirin.
Şirket esas sözleşmesindeki halefiyet hükümleri: Bu seçenekler mevcuttur.
Ortaklıklarda, ortaklık sözleşmesindeki miras hükmü, bir payın miras yoluyla devredilip devredilemeyeceğini ve hangi biçimde devredilebileceğini öncelikle belirler. Açık bir anlaşma yoksa, 1 Ocak 2024'te ortaklık hukukunda yapılan reformla temelden revize edilen yasal hükümler geçerlidir. Uygulamada yaygın olarak kullanılan hüküm türleri şunlardır:
- Devam maddesi: Ortaklardan birinin vefatı üzerine şirket, yalnızca kalan ortaklarla devam eder. Mirasçılar yalnızca bir tazminat ödemesine hak kazanırlar, ortaklığın kendisine değil.
- Basit ardıllık maddesi: Hisseler, miras paylarına göre tüm mirasçılara geçer. Bu durum, her bir ortak mirasçıyı anında hissedar yapar.
- Nitelikli halefiyet maddesi: Miras, sözleşmeyle belirlenmiş belirli bir grup insanla sınırlıdır; örneğin, yalnızca torunlarla veya adı geçen bir varisle sınırlıdır.
- Giriş maddesi: Hisseler otomatik olarak mirasçılara geçmez, ancak kendi niyet beyanlarını yaparak şirkete katılma hakkına sahip olurlar.
Belirli bir maddenin seçimi, bireysel hedeflerinize bağlıdır: Hisseler aile içinde mi kalmalı, şirket hissedar tabanının parçalanmasından mı korunmalı, yoksa özel olarak seçilmiş bir halef için yol mu açılmalı? En önemlisi, seçilen madde vasiyetnamenizle tamamen uyumlu olmalıdır.
Şirket ana sözleşmesinde herhangi bir değişiklik yapmadan önce, halefiyet maddesinin aileniz ve işletme durumunuzla uyumlu olduğundan emin olmak için gözden geçirilmesini sağlayın.
Limited Şirket (GmbH) holdingleri ve ortaklıklar: Miras konusunda farklılıklar
Bir şirketin yasal biçimi, şirket hisselerinin nasıl miras yoluyla devredilebileceğini belirlemede çok önemlidir. Limited şirketlerde (GmbH), hisseler yasal olarak serbestçe miras yoluyla devredilebilir (§ 15 paragraf 1 GmbHG). Bir hissedarın ölümü üzerine, hisseler herhangi bir özel miras düzenlemesi olmaksızın doğrudan mirasçılarına geçer. Bununla birlikte, esas sözleşme, hissenin geri alınması veya bir hissedarın hisseyi bir tazminat ödemesi karşılığında başka bir hissedara devretme zorunluluğu gibi kısıtlamalar içerebilir.
Genel ortaklık (GbR), ticari ortaklık (OHG) veya sınırlı ortaklık gibi ortaklık türlerinde durum farklıdır. Burada, ortaklık sözleşmesi, payın miras yoluyla devredilip devredilemeyeceğini ve kime devredilebileceğini belirler. Sınırlı ortaklıkların özel bir özelliği vardır: Sınırlı ortakların payı genellikle kolayca miras yoluyla devredilebilirken, kişisel olarak sorumlu ortakların sahip olduğu payın miras yoluyla devredilmesi açık bir halefiyet planı gerektirir.
Bu farklılıklar, vasiyetnamenizin hazırlanmasını doğrudan etkiler. Farklı yasal yapılara sahip çeşitli şirketlerde hisseleriniz varsa, şirket ana sözleşmesinin ve vasiyetnamenizin her bir hisseyle nasıl uyumlu olduğunu incelemelisiniz.
Her bir yatırım için, şirket ana sözleşmesinin veya ortaklık sözleşmesinin vasiyetinizle uyumlu olduğundan emin olmak için gözden geçirilmesini sağlayın.
Zorunlu hisse senedi talepleri ve kıdem tazminatı talepleri: Şirket için mali yükler
Özenle hazırlanmış bir miras hükmü bile finansal risklere karşı kapsamlı bir koruma sağlamaz. Mirastan mahrum bırakılan veya yeterince dikkate alınmayan yakın akrabalar, Alman Medeni Kanunu'nun (BGB) 2303. maddesi uyarınca, mirasın değerine ve şirketteki hisselerin değerine bağlı olarak belirlenen zorunlu bir miras payına hak kazanırlar. Bu talep nakit olarak ödenmelidir ve önemli meblağlara ulaşabilir.
Ayrıca, ortaklıktan kaynaklanan tazminat talepleri de söz konusudur. Bir ortak vefat ettiğinde ve mirasçıları şirket hukuku uyarınca hisse alamadığında, genellikle tazminata hak kazanırlar. Bu iki talep, şirketi veya sonraki ortakları eş zamanlı olarak etkiler ve finansal esnekliği önemli ölçüde kısıtlayabilir.
Proaktif halefiyet planlaması, bu riskleri zamanında ele alır. Bu, örneğin, ortaklık sözleşmesinde kıdem tazminatı miktarının sınırlandırılmasını, akrabalarla miras haklarından feragat edilmesini veya hayat sigortası poliçeleri yoluyla finansal güvence sağlanmasını içerebilir. En önemlisi, bu önlemlerin vasiyetname ve ortaklık sözleşmesiyle herhangi bir çelişki olmaksızın koordine edilmesi gerekir.
Miras durumunda şirketi beklenmedik şekilde etkileyebilecek zorunlu hisse senedi ve kıdem tazminatı risklerini, önceden değerlendirin.
Vergi amaçları için vasiyetinizi ve şirket ana sözleşmenizi koordine edin.
Şirket ana sözleşmesi ve vasiyetnamenin uyumu, önemli vergi sonuçları da doğurmaktadır. Miras Vergisi Kanunu, ticari varlıkların devri için kapsamlı tercihli hükümler sağlamaktadır (§§ 13a, 13b ErbStG). Yasal şartlar yerine getirildiği takdirde, imtiyazlı ticari varlıklar tamamen veya kısmen vergisiz olarak devredilebilir. Ancak, yasa koyucu bu tercihli muameleye, elde tutma süreleri ve işletme faaliyetlerinin devamlılığı gibi koşullar eklemektedir.
İki düzenleyici düzey arasındaki koordinasyon eksikliği, bu vergi ayrıcalıklarının kaybedilme riskini doğurmaktadır. Örneğin, şirket esas sözleşmesi bir hissenin zorunlu olarak geri alınmasını veya diğer hissedarlara devredilmesini öngörürken, vasiyetname farklı bir mirasçıyı belirtiyorsa, vergi avantajları kaybedilebilir veya sonradan vergi yükümlülükleri doğabilir.
Bu nedenle, vergi sonuçları planlamanın en başından itibaren dikkate alınmalıdır. Şirket ana sözleşmesi, vasiyetname ve yaşam boyu yapılacak tüm devirler, hem istenen halefiyet planının uygulanmasını hem de şirket ve mirasçılar için vergi yükünün yasal olarak izin verilen sınırlar içinde en aza indirilmesini sağlayacak şekilde koordine edilmelidir.
Miras planlamanızın vergi sonuçlarını, koordinasyon eksikliği nedeniyle tercihli vergi hükümlerinin etkisini kaybetmeden önce gözden geçirin.
Hissedarlar için halefiyet planlaması: Nasıl uygulanır?
Sağlam bir halefiyet planı tek bir belgeden değil, çeşitli adımların yapılandırılmış etkileşiminden gelişir. Uygulamada, aşağıdaki yaklaşım etkili olduğunu kanıtlamıştır:
- Envanter: Tüm hissedarlık bilgileri, şirket sözleşmeleri ve mevcut vasiyetnameler kayıt altına alınır ve çelişkiler açısından kontrol edilir.
- Hedef tanımı: Şirketi kimin yönetmeye devam edeceğine, kimin mali destek sağlayacağına ve aile içinde ne kadar hissenin kalacağına onlar karar verir.
- Şirketler hukuku düzenlemeleri: Şirket esas sözleşmesindeki halefiyet hükümleri, hedeflerinize ulaşmanızı sağlayacak şekilde tasarlanmıştır.
- Miras hukukunun uygulanması: Vasiyetname veya miras sözleşmesi, şirket anlaşmasına tam olarak uyacak şekilde düzenlenir.
- Vergi ve likidite planlaması: Zorunlu hisseler, kıdem tazminatları ve vergilerle ilgili sonuçlar belirlenir ve güvence altına alınır.
- Düzenli inceleme: Ailevi, şirket veya hukuki koşullarda değişiklikler olması durumunda plan güncellenecektir.
Şirketler hukuku, miras hukuku ve vergi hukuku birbirine bağlı olduğundan, bu adımların hassas bir şekilde koordine edilmesi büyük önem taşımaktadır. Bireysel yönlerin ayrı ayrı ele alınması, miras davalarında maliyetli hale gelen tutarsızlıklara düzenli olarak yol açmaktadır.
Şirket ana sözleşmesi, vasiyetname ve vergi sonuçlarının sorunsuz bir şekilde bir araya gelmesi için, miras planlamanızın bir avukat tarafından bütüncül bir şekilde denetlenmesini sağlayın.
Birden fazla mirasçı ve mirasçı topluluğu arasındaki anlaşmazlık çözümü
Bir hissedar hissesini birden fazla mirasçısına devrettiğinde, Alman Medeni Kanunu'nun (BGB) 2032 ve devamı maddelerine göre mirasçıların ortaklığı. Bu topluluk, prensip olarak, hisseleri ortaklaşa yönetmelidir; bu nedenle tüm mirasçılar şirket hisseleri konusunda birlikte karar vermelidir. Uygulamada bu durum genellikle önemli çıkmazlara yol açar: mirasçılar anlaşamazlarsa hissedar kararları alınamaz. Durum, özellikle mirasçıların çelişkili hedefler peşinde koşmaları durumunda sorunlu hale gelir; örneğin, bir mirasçı şirketi yönetmeye devam etmek isterken diğeri hızlı bir satış hedefliyor.
Başından sonuna kadar nitelikli halefiyet hükümleri Bu tür anlaşmazlıklar şirket ana sözleşmesinde hafifletilebilir. Bir seçenek, basit mirasçı maddesidir: yalnızca vasiyette veya miras sözleşmesinde belirtilen asıl mirasçı şirkete katılırken, diğer mirasçılar bir pay alır. Alternatif olarak, mirasın en büyük payını alan mirasçının katıldığı çoğunluk mirasçı maddesi de mevcuttur. Ancak, her iki düzenleme de vasiyetnamenin (vasiyetname veya miras sözleşmesi) şirket ana sözleşmesiyle tutarlı olmasını gerektirir. Bu tutarlılık yoksa, yalnızca dava yoluyla veya maliyetli anlaşmalarla kapatılabilecek yasal bir boşluk ortaya çıkar.
Bir diğer tasarım seçeneği ise şudur: Alman Medeni Kanunu'nun (BGB) 2197. maddesi uyarınca vasiyetnamenin yerine getirilmesi Vasiyetçi, miras tasfiye edilene kadar şirket hisselerini yönetmek ve oy haklarını kullanmak üzere bir vasi atayabilir. Bu, şirketin faaliyetlerini sürdürmesini sağlar ve miras anlaşmazlıklarının iş kararlarını felç etmesini önler. Şirket esas sözleşmesinde, vasi atanmasının mümkün olup olmadığı açıkça belirtilmeli ve vasinin mirasçıların talimatlarına bağlı olup olmadığı netleştirilmelidir.
Pratikte, bir Arabuluculuk maddesi Şirket esas sözleşmeleri genellikle mirasçılar arasında çıkan anlaşmazlıklarda mahkeme dışı işlemlerin zorunlu olduğunu öngörür. Özellikle aile şirketlerinde, duygusal faktörler genellikle esaslı bir anlaşmaya varılmasını engeller; tarafsız arabuluculuk, uzun süren davalara kıyasla daha hızlı ve daha uygun maliyetli çözümler sunar. Eğer siz, hissedar veya mirasçı olarak böyle bir durumla karşı karşıyaysanız, derhal hukuki danışmanlık almalısınız. Bir avukat durumunuzu analiz edecek ve hem şirket hukuku hem de miras hukuku çıkarlarını dikkate alan bir strateji geliştirecektir. Mirasçılar topluluğu içindeki anlaşmazlık çözümü konusunda uzman tavsiyesi için bir avukatla iletişime geçin.
Şimdi bir soruşturma yapın
Endişeleriniz konusunda size kapsamlı, kişisel tavsiyelerde bulunmaktan mutluluk duyarız.
Sıkça Sorulan Sorular:
Şirket esas sözleşmesi önceliklidir. Esas sözleşmedeki miras hükümleri, çelişen vasiyet hükümlerine üstün gelir. Örneğin, esas sözleşmede bir payın kalan ortaklara ait olacağı belirtilmişse, bir vasiyetname bu payı başka bir kişiye etkili bir şekilde devredemez. Bu nedenle, her iki belge arasında tutarlı ve açık bir anlaşma şarttır.
Evet. Alman Limited Şirketler Kanunu'nun (GmbHG) 15. maddesinin 1. fıkrasına göre, limited şirketlerdeki hisseler yasal olarak miras yoluyla devredilebilir ve hissedarın ölümünden sonra mirasçılara geçer. Ancak, şirket esas sözleşmesi, hisselerin geri alınması veya bedel karşılığında devredilmesi gibi kısıtlamalar içerebilir. Bu nedenle, şirket esas sözleşmesinin incelenmesi şarttır.
Bu, ortaklık sözleşmesindeki hükümlere bağlıdır. Eğer bir miras hükmü yoksa, 1 Ocak 2024'te ortaklık hukukunda yapılan reformla revize edilen yasal hükümler geçerlidir. Anlaşılan maddeye bağlı olarak, ortaklık mirasçıların katılımı olmadan devam eder, pay tüm mirasçılara veya seçilen mirasçılara devredilir veya mirasçıların ortaklığa girme hakkı olur.
Şartlı miras hükmü, yalnızca sözleşmede tanımlanan bir grup insanın, örneğin yalnızca belirli bir soyundan gelenin, miras payına hak kazanacağını öngörür. Diğer mirasçılar ise maddi bir tazminat alırlar. Bu hüküm, adı geçen kişinin miras yoluyla gerçekten payı almasını sağlamak için vasiyetname ile tam bir uyum gerektirir.
Evet, kısmen. Eğer vasiyetinizde mirasçınıza şirket ana sözleşmesinde belirtilenden farklı bir hisse senedi payı atfediyorsanız, bu hüküm geçersizdir. Mirasçı bu durumda hisse senedi yerine sadece bir tazminat ödemesi alacaktır. Bu risk, her iki belgeyi önceden uzlaştırarak önlenebilir.
Alman Medeni Kanunu'nun (BGB) 2303. maddesi uyarınca, mirastan mahrum bırakılan veya yetersiz nafaka alan yakın akrabaların zorunlu bir miras payı hakkı bulunmaktadır. Bu pay da şirket hisselerinin değerine göre hesaplanır ve nakit olarak ödenmelidir. Bu tür talepler şirketin likiditesini zorlayabilir ve planlamanın erken aşamalarında dikkate alınmalıdır.
Bir hissedarın ölmesi ve mirasçıların şirket hukuku uyarınca hisseye sahip olamaması durumunda, genellikle tazminat talep etme hakları vardır. Bu tazminatın miktarı, şirket esas sözleşmesi veya yasal hükümlerle belirlenir. Esas sözleşme tazminata ilişkin kısıtlamalar içerebilir, ancak bu kısıtlamaların yasal olarak geçerli olması gerekir.
İşletme varlıkları, miras vergisi kanunu kapsamında özel vergi avantajlarına tabidir (§§ 13a, 13b ErbStG). Belirli koşullar altında, örneğin elde tutma sürelerine uyulması ve işletmenin devamlılığı durumunda, ayrıcalıklı işletme varlıkları tamamen veya kısmen vergisiz olarak devredilebilir. Miras planlamasında koordinasyon eksikliği bu ayrıcalıkları tehlikeye atabilir.
Vasiyetinizi istediğiniz zaman kendiniz iptal edebilir veya değiştirebilirsiniz. Öte yandan, bir miras sözleşmesi diğer taraflarla yasal olarak bağlayıcı bir anlaşma oluşturur ve özellikle belirlenmiş bir mirasçının karşılığında belirli yükümlülükleri üstlenmesi durumunda daha yüksek bir güvenilirlik derecesi sağlar. Hangi sözleşme biçiminin sizin için doğru olduğu, bireysel koşullarınıza ve istediğiniz yasal bağlayıcılık düzeyine bağlıdır.
Hissedar olduktan ve varlıklarınızı miras bırakmak istediğiniz anda hukuki danışmanlık almanız önerilir. Şirketler hukuku, miras hukuku ve vergi hukuku o kadar iç içe geçmiş durumdadır ki, profesyonel yardım olmadan tutarsızlıklar genellikle fark edilmez. Zamanında ve koordineli bir şekilde hazırlanmış bir şirket ana sözleşmesi ve vasiyetname, ölümünüz durumunda hükümlerinizin gerçekten uygulanmasını ve şirketin mali zorluklarla karşılaşmamasını sağlar.
